Al kan het er dikwijls erg mistig zijn - het kanaal zal daar alleszins mee te maken hebben-, de naam Nevele houdt helemaal geen verband met nevel of mist, wel met de Keltische woorden nivio ialo, nieuwe grond, nieuw land. Meteen wordt duidelijk dat hier al heel vroeg bewoning was en de archeologie kan dit ook bewijzen. Er zijn belangrijke vondsten uit de Romeinse periode, en ook uit de ijzertijd en zelfs uit het Mesolithicum. Dit geboortedorp van Cyriel Buysse en van de gezusters Loveling is typisch voor het Leielandschap. De grond is overwegend zandig tot leemzandig, niet erg vruchtbaar maar met zijn kouters toch blijkbaar al heel vroeg geëerd. De nattere depressies dienen reeds heel lang als weiland. Het belang van Niavala -al in de 9de eeuw vermeld- blijkt onder meer uit het feit dat de heren van Nevele, voor ze naar Ooidonk verhuizen, in het dorp zelfs hun verblijf hebben.

Er zou al een oorspronkelijke woonst gestaan hebben in de 7de eeuw, nog voor er een kerk was. Dit kasteel heeft een zeer bewogen geschiedenis. Het staat vast dat het in 1381 in puin ligt, na de strijd van de Gentenaars tegen graaf Lodewijk van Male. Het nadien gerestaureerde slot wordt honderd jaar later -op de toren na- nog eens met de grond gelijkgemaakt en weer opgetrokken. Eind 16de- begin 17de eeuw verbouwt men grondig, deels als kasteel, deels als gerechtshof en gevangenis.

Na een neoclassicistische verbouwing in de 19de eeuw door de nieuwe eigenaars, de Zusters van Sint-Vincentius a Paulo, krijgt het voorlopig zijn laatste metamorfose: het wordt verkocht en omgetoverd tot het flatgebouw dat nu te zien is aan de Cyriel Buyssestraat nr. 6.